Kapadokya'nın kaya kiliseleri: ziyaretçi için giriş

Kapadokya’nın kaya kiliseleri inşa edilmemiş, tüften oyulmuş odalardır ve birçoğu Bizans yüzyıllarından kalma resimli duvarlarını korur. Birkaç kümede dururlar: ortada Göreme Açık Hava Müzesi’nden güneydoğuda Soğanlı’ya ve batıda Ihlara vadisine kadar; her küme farklı türde bir güne uygundur. Bu rehber kiliselerin nasıl yapıldığını anlatıyor, nerede görüleceklerini sıralıyor, erken ve geç resmin nasıl ayrıldığını sade bir dille tarif ediyor, içeride nasıl davranılacağını söylüyor ve otel kayıtlarının neler eklediğini veriyor. Bilet fiyatı ve açılış saati vermiyor; ikisi de değişir.

Kaya kilisesi nasıl yapılır

Kaya kilisesi taş çıkarılarak yapılır. Plan, tonozlar ve sütunlar bile inşa edilmek yerine oyulur ve oymacılar çoğu zaman inşa edilmiş kiliselerin biçimlerini kayada taklit etti: kemerli bir tavan, bir kubbe, bir sütun sırası, sunak için bir apsis. Yükseltilecek bir dış duvar yoktur; cephe, kayalığın kendisidir. Volkanik külden oluşmuş bir kaya olan yumuşak tüf bunu basit aletlerle mümkün kıldı ve aynı yumuşaklık bazı kiliselerin neden cephesini ya da zeminini kaya düşmesine kaptırdığını açıklar. Çoğu manastır yüzyıllarında oyuldu; bu yüzyıllar genellikle yedinciden on birinciye kadar olarak verilir.

Nerede görülür

Yer	İl	Neler var	Rehber
Göreme Açık Hava Müzesi	Nevşehir	Resimli kiliselerden ve manastır odalarından oluşan bir küme; Karanlık Kilise’nin ayrı bileti var	Müze rehberi, Karanlık Kilise
Çavuşin	Nevşehir	Eski köyün üstünde Vaftizci Yahya Kilisesi ve Nikephoros Phokas kilisesi	Çavuşin kiliseleri
Zelve	Nevşehir	Geride bırakılmış bir kaya köyü, vadilerinde kiliseler	Zelve
Soğanlı	Kayseri	Küçük kiliselerden oluşan iki vadi; aralarında Karabaş ve Yılanlı	Soğanlı
Ihlara ve Selime	Aksaray	Kilise dizili bir nehir vadisi; aralarında Ağaçaltı ve Kokar, uzak ucunda Selime yapı topluluğu	Ihlara Vadisi

İlk ziyaret için müze pratik seçimdir, çünkü kiliseler birbirine yakındır ve yollar düzenlenmiştir. Soğanlı ve Ihlara, Göreme’den karayoluyla birer gün uzaklıktadır.

Bir kiliseyi boyamanın iki yolu

Resim, tarihten bir parçayı bilince daha kolay okunur. Sekizinci ve dokuzuncu yüzyıllarda Bizans devleti, genellikle ikonoklazm denen bir kutsal imge tartışması yaşadı ve tartışma 843’te imgelerin yeniden kabulüyle bitti. Tartışma sırasında süslenen kiliseler genellikle sade diye tarif edilir: çoğu zaman kayanın üstüne kırmızıyla çizilmiş haçlar ve desenler, figürler az ya da hiç. Ondan sonra duvarlar sahnelerle ve azizlerle kaplandı.

	Daha erken, sade biçim (genellikle)	Daha geç, figürlü biçim (genellikle)
Konular	Haçlar, geometrik ve bitkisel desenler	Kubbede Mesih, azizler, İncil sahneleri
Görünüm	Basit şekiller, çoğunlukla tek renk	Güçlü renklerde çok sayıda figür, Karanlık Kilise’deki gibi
Dikkat	Sade bir kilise her zaman tartışma çağından değildir	Tarihler kaynaklara göre değişir

Bu genel bir tablodur, kural değil. Uzmanlar hangi kilisenin nereye ait olduğunu tartışır ve kaynaklar aynı yapı için farklı tarihler verir; bu yüzden bir rehberin verdiği tarih bir yorumdur, bir olgu değil. Bir tabela tarih veriyorsa, bunun bir yazıttan mı yoksa bir tahminden mi geldiğini sorun.

Resimli bir kiliseyi okumak

• Önce yukarı bakın. Kubbede genellikle en büyük figür bulunur ve göz duvarlardan önce oraya çekilir.
• Sahneleri sırayla izleyin. Küçük bir kilisede İncil sahneleri birbirine yakındır, Karanlık Kilise bunu gösterir, ve bir dizi olarak okunur.
• Lakapları bekleyin. Elmalı, Çarıklı ve Yılanlı gibi adlar genellikle resmî bir unvanla değil, bir nesneyle ya da resmedilmiş bir sahneyle açıklanır.
• Oymaya bakın. Tavanlar, kemerler ve ayaklar kayadan oyulmuştur ve alet izleri çoğu zaman görülebilir.
• Eksikleri bekleyin. Birçok kilisede boya dökülmüş ya da solmuştur ve bazıları koruma nedeniyle kapalıdır.

Davranış ve özen

• Flaş yok, dokunmak yok. Flaş eski pigmentlere zarar verir; deri yağı ve sürtünme boyayı bozar.
• Yazılı kurallara uyun. Fotoğraf sınırlı olabilir ve kurallar kiliseden kiliseye değişir.
• Sesinizi alçak tutun. Bugünkü kullanımı ne olursa olsun, bunlar dinî mekânlardır.
• Çitlerin arkasında kalın. Çitlenmiş bir alan güvenlik ya da koruma nedeniyle kapalıdır.
• Basamaklara dikkat edin. Yollar ve girişler engebeli ve aşınmış olabilir. Buz ve ıslak kaya Aralık’tan Mart’a kaygandır; Nevşehir Ocak ortalama en düşük sıcaklığı −3,6 °C (MGM) ve hava durumu sayfasında rakamlar var.
• Küçük bir fener getirin. İçerisi karanlık olabilir; fotoğraf kuralları kullanıma izin verdiği yerde telefon feneri işe yarar.

Otel kayıtları ne söylüyor

80 kaydın üçü yakınında bir kilise ya da manastır anıyor ve hiçbiri fresklerden söz etmiyor. Göreme’deki Bedrock Cave Hotel kiliselerin, manastırların ve kalelerin yürüme mesafesinde olduğunu söylüyor. Ürgüp’teki Asuwari Suites Cappadocia Nikolos Manastırı’na yaklaşık 300 m. Mustafapaşa’daki Nujel’m Cappadocia Eleni Kilisesi’ne ve Kapadokya Sanat ve Tarih Müzesi’ne 15 dakikalık yürüyüş veriyor. Açık Hava Müzesi için 13 Göreme kaydı yaklaşık 300 m ile 1,8 km arasında bir mesafe belirtiyor ve Design Cave Hotel yürüme mesafesi diyor. Hiçbir kayıt Çavuşin kiliselerine, Soğanlı’ya, Ihlara’ya ya da Selime’ye mesafe vermiyor; bunları karayoluyla birer gün gezisi sayın. Tam liste otel listesinin Göreme bölümünde.

Nerede kalmalı

Müze için, Zemi Hotel Cappadocia kaydına göre yaklaşık 300 m uzakta; Müze Caddesi’nde, yetişkinler ve çocuklar için açık havuzu olan küçük bir 4 yıldızlı otel. Design Cave Hotel Göreme Milli Parkı içinde, müzeye yürünebilen, gün doğumu teraslı bir mağara ev. Gaferli’deki Bedrock Cave Hotel panoramik bir terasa ve büfe kahvaltıya sahip, kiliseler yürüme mesafesinde. En üstte görülen Serene Premium Stone House taştan yapılmış, müzeye arabayla yaklaşık 15 dakika; bir terası, bahçesi ve otoparkı var. Seçtikten sonra rezervasyonu, 175 Kapadokya otelcisinin güç birliğiyle kurulan bölgesel rezervasyon platformu gocappadocia.com üzerinden en iyi fiyat garantisiyle yapabilirsiniz; bu rehber komisyon almaz.